Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí
| Díí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí yaa halneʼ dooleeł. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí aldóʼ baa yídíiłtah shį́į́. |
|
nihookááʼ naaldeehii
|
| Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼalghałígíí→ Náshdóí Deinoolinígíí→ Náshdóí Ndahalinígíí ↓
Náshdóítsoh |
|---|
|
Shádiʼááhjí Kéyah Dah Siʼánígíí
|
|
naaldeehii daʼalghałígíí
|
Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí dóó Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóítsoh łikizhígíí éí nidaʼałkááhí bikʼehgo "Panthera onca" wolyé, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi náshdóí daholónígíí tʼáá ałtso bilááh áníłtso.
Díí náshdóítsoh łikizhígíí éí tsintahgi dóó Hodíłchʼil Níłtsánígíí biyiʼdi tʼóó ahayóí, áádóó éí tábąąhgi naakai łeh; náshdóítsoh łikizhígíí éí doo tʼóó nihookááʼ naakai da — tsinlátahgi naaldeeh dóó táyiʼdi ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ ałdóʼ. Nááná éí tłʼéeʼgo dóó hííłchʼįʼgo naakai łeh.
[łahgo áshłééh] Iʼnoolinígíí
Díí náshdóítsoh éí łitsxo dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ, áádóó éí łizhingo łikizh; łaʼ éí tʼóó daalzhin. Bitsʼíís éí 3–6di adéesʼeez áníłnééz, bitseeʼ éí tádiingo da inch áníłnééz; 79–350 dahidídloʼ áníłdáás.[1] Bikąʼígíí éí baʼáádígíí yilááh áníłtso łeh.
[łahgo áshłééh] Chʼiyą́
Náshdóítsoh łikizhígíí éí daʼałghałgo naakai, áádóó éí atsįʼ tʼéiyá deilghał (chʼil hoolʼáágóó doo deiłchozh da); bįįh dóó dlǫ́ǫ́ʼ ntsxaaígíí dóó bichį́į́h naatsʼǫǫdí haalzhéehgo naakai. Łahda mágí dóó ndilnaʼii ałdóʼ deilghał.
- ^ Burnie/Wilson. Animal. Dorling Kinderley. London, Tó Táʼ Dinéʼiʼ Bikéyah: 2011./n.207 góneʼ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|---|---|
|
|
|
|
Náshdóíłgaii łikizhígíí · Náshdóí kʼos yee naashchʼąąʼígíí · Náshdóítʼą́ʼí łikizhígíí · Náshdóí bijaałizhiní · Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóí · Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóíłchííʼ |
|
|
Nashdóí Danilínígíí |
Hakʼaz náshdóí · Náshdóí łibáhígíí · Dibé Diníí Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóí · Tó wónaanídę́ę́ʼ náshdóí |
|
Náshóítsoh |
Náshdóítsoh · Náshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí · Náshdóí dilwoʼí · Náshdóítsoh łikizhígíí (Shádiʼááhdę́ę́ʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼígíí) · Náshdóítsoh noodǫ́zígíí |
|
Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóí dóó mósí daʼałchinígíí |
Náshdóí łikizhígíí · Tłʼohtah náshdóí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsétah mósí ałchinígíí |
|
Náátsʼózídę́ę́ʼ mósí daʼałchinígíí |
|
|
Tó wónaanídę́ę́ʼ mósí daʼałchinígíí |
Náátsʼózídę́ę́ʼ mósíłkizhii ałchinígíí · Naakaii Dootłʼizhii bimósí ałchinígíí · Mósí ałchiní bitsiiʼtʼąhígíí · Tábąąh mósí ałchiní · Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ mósí ałchinígíí |