Náshdóí dilwoʼí
|
nihookááʼ naaldeehii
|
| Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼalghałígíí→ Náshdóí Deinoolinígíí→ Náshdóí Ndahalinígíí ↓
Náshdóí dilwoʼí[1] |
|---|
 |
 |
|
naaldeehii daʼalghałígíí
|
 |
 |
|---|
Náshdóí dilwoʼí éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ałkʼidą́ą́ʼ éí Naakaii Dootłʼizhí Dabikéyahdi ałdóʼ dahólǫ́ǫ́ ńtʼę́ę́ʼ, áko ndi ńléidi éí ádaadin kʼad. Ndaʼałkaahí éí "Acinonyx jubatus" deiłníigo dayózhí.
Díí náshdóí éí tsxį́įłgo dilwoʼ, áádóó éí nihookááʼ ndaaldeehii tʼáá ałtso biláahdi dilwoʼ: łahda 70–75 mph náádilwóʼ.
Náshdóí dilwoʼí éí halgaiigi dóó hodiłchʼilgi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi naakai; tsintahgi éí ádaadin.
Iʼnoolinígíí [łahgo áshłééh]
Náshdóí dilwoʼí éí łitsogo naashchʼąąʼ dóó łizhingo łikizh; nááná éí bikʼos łigai dóó bijáád danineez. Díí náshdóítsoh éí 3–5di adéesʼeez áníłnééz; 46–160 dahidídloʼ áníłdáás.[2] Bitseeʼ éí tádiingo da inch áníłnéez łeh. Bikąʼígíí éí baʼáádígíí bilááh áníłtso łeh.
Tʼáá díkwíí Náshdóí dilwoʼí éí binághah danéedǫ́ǫ́z; łáháda éí daalgai dóó daalbá ałdóʼ.
Chʼiyą́ [łahgo áshłééh]
Náshdóí dilwoʼí éí jádí bideeʼ yisdizígíí dóó naaʼahóóhaiłkizhígíí haalzhéehgo naakai; łahda tééh łį́į́ʼ biyáázh deilghał ałdóʼ.
Naaltsoos bitsʼą́ą́dóó ééhózinii- ^ Blackhorse, B.A. Nihookááʼ dóó táyiʼ naaldeehii. Title VII Proj. & University of New Mexico. Tséʼałnáoztʼiʼí/Beeʼeldííl Dahsinil: 1975.
- ^ Burnie/Wilson. Animal. Dorling Kinderley. London, Tótaʼ Dinéʼiʼ Bikéyah: 2011./n.207 góneʼ
Ałdóʼ yídíiłtah...
 |
|
 |
|
 |
|
|---|---|
|
|
|
|
Náshdóíłgaii łikizhígíí · Náshdóí kʼos yee naashchʼąąʼígíí · Náshdóítʼą́ʼí łikizhígíí · Náshdóí bijaałizhiní · Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóí · Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóíłchííʼ |
|
|
Nashdóí Danilínígíí |
Hakʼaz náshdóí · Náshdóí łibáhígíí · Dibé Diníí Bikéyahdę́ę́ʼ náshdóí · Tó wónaanídę́ę́ʼ náshdóí |
|
Náshóítsoh |
Náshdóítsoh · Náshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí · Náshdóí dilwoʼí · Náshdóítsoh łikizhígíí (Shádiʼááhdę́ę́ʼígíí · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼígíí) · Náshdóítsoh noodǫ́zígíí |
|
Shádiʼááhdę́ę́ʼ náshdóí dóó mósí daʼałchinígíí |
Náshdóí łikizhígíí · Tłʼohtah náshdóí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsétah mósí ałchinígíí |
|
Náátsʼózídę́ę́ʼ mósí daʼałchinígíí |
|
|
Tó wónaanídę́ę́ʼ mósí daʼałchinígíí |
Náátsʼózídę́ę́ʼ mósíłkizhii ałchinígíí · Naakaii Dootłʼizhii bimósí ałchinígíí · Mósí ałchiní bitsiiʼtʼąhígíí · Tábąąh mósí ałchiní · Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ mósí ałchinígíí |
