Naałniih yichʼą́ą́h naabaahígíí bąąh dahooʼaahgo

Naałniih yichʼą́ą́h naabaahígíí bąąh dahooʼaahgo Bilagáana bizaadjí éí “Human Immunodeficiency Virus (HIV)” wolyé.

chʼosh doo yitʼínii dootłʼizhgo naashchʼááʼígíí chʼosh doo yitʼínii HIV átʼé, Naałniih yichʼą́ą́h naabaahígíí bąąh dahooʼaahgo.

Naałniih yichʼą́ą́h naabaahígíí bąąh dahooʼaahgo éí chʼosh doo yiitʼínii nilį́į́hgo bitsʼąąʼdę́ę́ atsʼiis bąąhdaʼ ooʼááh. Chʼosh doo yiitʼínii HIV éí lentivirus woolyéígíí átʼé, áádóó tʼáá adoo azee ąąh alnę́ę́hgo éí atsʼiisígíí acquired immunodeficiency syndrome (AIDS) yiilééh. Díí atsʼiis AIDS yiilééhgo éí naałniih yichʼááh naabaahiʼ yéígo bąąh daʼooʼááh, áádóó éí tʼáá hatʼíʼ shííh naałniih shį́į́h atsʼiis yiʼyiiłyééh.

Chʼosh doo yiitʼínii HIV éí bílaʼashdlaʼiʼ bitsʼiis biyiidiʼ iiʼnótʼį́į́ yiilééhgo, naałniih yiichʼááh naabaahígíí yééniʼtʼíʼ (CD+ T cells, macrophages, dóó dendritic cells woolyéígíí bąąhdaʼ ooʼááh). Díí chʼosh doo yiitʼínii HIV atsʼiis biyiidiʼ hólééhgo éí CD4+ T cells yaʼadiniilʼąąh atsʼiis biyiidiʼ, táá ałʼą́ą́h átʼéego naałniih yichʼááh nabaahiʼ yaʼadilʼą́ą́h:

• ałtséígíí éí cells iiʼnótʼį́į́ beeholééhgo nééłtsʼéédi,
• naaki gonéʼ éí cells "apoptosis" adéíléʼ (tsʼiiłgo neełtséédiʼ)
• táá goné éí CD4+ T cells iiʼnótʼį́į́ʼ beeʼdahólǫ́ nigiʼ neełtséédiʼ (díí éí CD8 cytotoxic lymphocytes yéénééłtsʼéédiʼ, CD8 cytotoxic lymphocytes éí atsʼiis biihóǫ́ go atsʼiis yiichʼąąh naabaah).

Díí atsʼiis biyiidiʼ naałniih yichʼááh naabaahiʼ ałtsoʼ yaʼadiilʼąąhgo éí naałniih atsʼiis yiʼyiiłyééh (CD4+ T cell nambooígíí; 200 cells per µLgo yáʼadiilʼą́ą́hgo, éí AIDS woolyéʼ).

Chʼosh doo yiitʼínii HIV éí dił (blood), bílaʼashdlaʼiʼ atsiin bikʼeelyéí (sperm), aziiz bitoo (pre-ejaculatory fluids), saaniʼ bijoozh bitsʼąąʼdę́ę́ tóʼígíí (vaginal fluids); éí doodaiiʼ éí, abeʼ (milk) bitsʼąąʼdę́ę́ iiʼnótʼį́į́ hólǫ́ áádóó díí éí chʼosh doo yiitʼínii HIV bidaʼhalǫ́. Dį́į́ ałʼą́ą́h átʼéego ayiisʼígíí naałniih iiʼnótʼį́į́ yiilééh:

• Ałʼaashtʼéézhgo ałgáánigiʼ tʼáásh (Akááʼ atsoozígíí tʼáá gééd)
• Tsʼáá tʼáá dił bąąhgo chxonáʼiihgo
• Amá awee yiiʼiiłtʼóhgo
• Amá ałchiiʼgo awéé díł bąąh yiilééh
• (Azee aalį́ʼgo dił astsʼiis bii nákááígíí éí chʼosh doo yiitʼínii HIV bąąh adein)

Ałdóʼ yídíiłtah...

---

Naadleeh

Béésh Łichíʼii biyiʼdóó ił Nahazʼą́ baa Haneʼ

---

• Átsiis bikʼiʼ adéís tʼį́į́hjiʼ: http://www.ihs.gov/medicalprograms/hivaids/
• Naabeehó bikéyah bikáágo átsiis biłdaʼiinishígíí: http://navajoaidsnetwork.org/mos/Frontpage/Itemid,1/