Naakáí dinéʼiʼ biempire Méhigodi

"Wikiibíídiiya" bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ
Jump to: navigation, search
Naakáí dinéʼiʼ biempire Méhigodi, nitsá silį́į́hgoʼ, naashchʼąąʼ (Aztec Empire woolyégoʼ daʼyoozhí bilagaaná bizaadjí).

Naakáí dinéʼiʼ éí Bitsį́ʼ yishtłizhii atʼéʼ, adóó Méhigodi kédaʼhatʼį́ʼ, adóó bizaad éí Nahuatl woolyé. Tʼáá biadaʼdoojígoʼ éí "Mēxihcah" (Mááshikáá). Bilagaaná bizaadjí éí Aztec deiłní, díí saad éí "Aztecatl" (Aztlan dinéʼiʼ oolyé), díí saad éí Mááshikáá Tenochtitlandiʼ daʼbighanígíí woolyé (dishjį́diʼ éí Méhigoʼ sídii bikʼiʼ siniil). Kin Tenochtitlan éí káágiʼ siniil nitʼééh (Lake Texoco bikáágiʼ kin siniil nitʼééh). Díí tó káágiʼ kin siniilígíí éí Acolhuas, Tenochtitlan dóó Tepanecs woolyégoʼ yéígoʼ chóʼdaʼholʼį́į́h nitʼééh (Aztec Triple Alliance, beeʼwoozhí).

1301–1600 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí tʼáá yéígoʼ doo bikʼiʼ daʼhodidlééhgoʼ kédaʼhotʼį́ʼ "Mesoamerica"diʼ.

1521 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí Dibé Diníí Bikéyahdą́ą́ Hastiin Hernán Cortés, tsin naaʼeeł bił niʼéél adóó siláołtsooí binaatʼaanii nilį́į́hgoʼ niiyá. Dibé Diníí dinéʼiʼ bisiláołtsooí dóó łaʼ Bitsį́ʼ yishtłizhii bisiláołtsooí (Naakáí dinéʼiʼ yitsʼąąʼjí daʼnilį́ʼígíí), ʼáłhííkáígoʼ Naakáí dinéʼiʼ bisiláołtsooí yiikʼéʼ déísdlį́į́h. Adóó kin Tenochtitlan déísná, díí éí Naakáí dinéʼiʼ biWááshindoon atʼéʼ nitʼééh. Adóó Naatʼáanii Moctezuma II déísná ałdó. Adóó aadjį́ Naakáí dinéʼiʼ biempire beeʼnaʼholzhiizh. Adóó éí bikédoo éí Naakaii Łibáʼii nidaʼhanééhgoʼ yáʼnidiikáí. Kin Tenochtitlan éí bizhí łáhgoʼ aalyá, Méhigoʼ sídii woolyégoʼ aalyá.


bee naashnishí

Variants
Actions
naaltsoosígíí
anáʼálwoʼ
naʼídíkidísh?
bee naʼanishí
ałʼąą dineʼé bizaadjí