Tsin naaʼeeł
Tsin naaʼeeł éí bílaʼashdlaʼiʼ yéénidáʼaałʼeeł. Toonteel tsenáaʼ yééʼałnáʼdáʼ aałwoł, adóó tooʼ nilį́į́hgo ałdóʼ yéétsenáaʼ ninaaʼdaʼ aałʼooł. Akwiishʼį́į́h tsin naaʼeeł, ałʼą́ą́h átʼéego chooʼį́į́h, adóó tʼáá ałʼą́ą́hniʼ adáʼniiłtsoʼ ałdóʼ, łáʼ éí adaałtsiiʼiʼ naaná łaʼ éí daʼniitsáʼ. Tsin naaʼeeł éí hééł bee nagééh, bee chʼááʼ nidaʼaldéíʼ, bee nidaʼabaah, adóó łóó bee hahaalʼééł.
[łahgo áshłééh] Nitʼą́ą́ʼ nahanéʼ
Adóó tsin naaʼeeł éí bílaʼashdlaʼiʼ yeeʼchʼááʼ nidáʼdikáá, daʼąąłtsʼąąʼgo. Naaná nidáʼałkaaʼiʼ adáʼnį́į́hgo éí 40,000 nahah yę́ędą́ą́ʼ bílaʼashdlaʼiʼ Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahjiʼ yeetséʼnaa niikai. Íidą́ą́ éí bee hoziniʼiʼgo bílaʼashdlaʼiʼ tsin naaʼeeł chodáʼyoosʼį́į́hdiʼ.
Ałtsé tsin naaʼeeł éí tʼoh bóʼholį́į́hígíí chʼooʼį́į́hgo tó tsenaaʼ bee ninaadaʼaaldá (tʼáá haʼatʼííʼshį́į́h naaʼeełígíí taadáʼhaniiłgo bee tsenaaʼninádaʼaaldá: táá haʼtʼííshį́į́h tó bikaagiʼ naaʼeełígíí chooʼiiʼ), adóó kwiishdę́ę́ʼ naas hódeishjiizhgo éí "logboats" woolyégo choozįįhdiʼ. Díí éí 7,000–9,000 nahah yę́ędą́ą́ʼ, díí tsin naaʼeeł éí dootoonteel tsenaa bee ałnaaʼaʼoołdáʼ.
Adóó naas naahódeishjiizh dóó éí bílaʼashdlaʼiʼ beegashi bikaagiʼ (tʼáá háʼtʼiʼshį́į́ʼ akaagiʼ) chooʼį́į́hgo bee tó tsenaaʼ ninadaʼaaldá. Adóó 7,000 nahai dookwiishdę́ę́ éí tsin naaʼeeł tʼáá déíztsaaígíí beenaadeiʼtąąʼ adóó éí nibáál tsin naaʼeeł bikaagi daʼnaazbáálgo anaadaalyá. Díí nibáál tsin naaʼeeł bikáági daʼnaazbáálígíí éí tooneel bikáá-tsenaa nidáʼaʼoołgo biigháá silį́į́h, adóó éí bílaʼashdlaʼiʼ toonteel bikáá nidaʼaałʼeełgo hódeishiizh. Díí átʼéego bilagaaná toohónandę́ę́ tsénaaʼ biłnidaʼiizʼeel. Naaná bilagaaná dootʼáá bitʼeiyá akwiitʼéígo toonteel yiikáá tsenaa biłnidaʼiizʼeeldá: Polynesian dinéʼiʼ (Hawaiians) akwiitʼéígo toonteel yiikáá tsenaaʼnidaʼasʼéél. Díí atʼéígo kéyah daʼnidaʼeełiʼgo nidáʼhaaznáʼ: Hawáaijiʼ (Hawaii), Íisdaʼ kéyah dáʼnaaʼeełjiʼ (Easter Is.), adóó Cook Islandjiʼ.
|
|
Ałdóʼ yídíiłtah...
 |
|
