Kááʼtsʼiní

nihookááʼ naaldeehii
Kááʼtsʼiní
Ndaʼałkaahí bikʼehgo Dasypodidae (Cingulata) daolyé
Kéyah Dah Siʼánígíí
naaldeehii daʼałchozhígíí

Kááʼtsʼiní Bilagáana bizaadjí éí “armadillo” wolyé.

Kááʼtsʼiní éí biishchʼid dahólóníjiʼ atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi 20go da ałʼąą ádaatʼé; nidaʼałkááhí éí "Dasypodidae" deiłníigo dayózhi.

Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí ↓ Kááʼtsʼiní Kááʼtsʼiní Kááʼtsʼinítsoh Kááʼtsʼiní ditłʼooígíí Kááʼtsʼiníchilí Biwooʼ Ádaałtsʼíísígíí Ndilnaʼii bíla tááʼígíí bíla naakiígíí Nihookááʼ ndilnaʼiitsoh (†) Wóláchííʼ deildeełí Wóláchííʼ yildeełítsoh Wóláchííʼ yildeełí łizhin dóó łigaígíí Wóláchííʼ yildeełíchilí

Kááʼtsʼiní éí kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi tʼéiyá dahólǫ́; áádóó éí tábąąhgi dóó bisti dahólǫ́ǫgi naakai łeh.

Iʼnoolinígíí dóó bichʼiyą́

Kááʼtsʼiní bitsʼíís éí łibá dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ, áádóó éí 30go da inch (tʼááłáʼíidi adéesʼeez) ádaníłnéez łeh; łaʼ éí dantsxaa, náánáłaʼ éí tʼóó ashdlaʼgo da inch ádaníłtso.

Kááʼtsʼiní éí tʼáá ałtso daʼałchozhgo dóó chʼosh deildeełgo naakai; łaʼ éí tʼóó wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii deildeeł.

Diné Bikéyahdi kááʼtsʼiní dahólónígíí

"Dasypus novemcinctus" wolyéhígíí éélkid; díí kááʼtsʼiní éí Diné Bikéyahdi hólǫ́

Diné Bikéyah bikáaʼgi kááʼtsʼiní hólónígíí éí ndaʼałkaahí bikʼehgo "Dasypus novemcinctus" wolyé. Tʼáá díí tʼéiyá kááʼtsʼiní W.B.A.di hiná. Akałii Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí.

Díí kááʼtsʼiní éí tłʼéeʼgo naagháa łeh, áádóó éí tʼáá sahdii naagháa łeh. Wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii ayóo yildeeł. Bitsʼíís éí 15–20di inch áníłnééz, áádóó éí 12–22 dahidídloʼ áníłdáás łeh. Nááná éí náʼagééd, áádóó éí jį́įgo baʼáandi (niʼtátʼah) ałhosh.

---