Chʼał

Chʼał
Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí ↓ Chʼał Chʼał bitseeʼ hólónígíí Chʼał bitéél halchíʼí Chʼał atʼąąʼ nahalinii Łeeyiʼ chʼał dichʼízhí Chʼał bikéshgaan hólóní Chʼałtʼą́hí Chʼał dichʼízhí nahachʼidígíí (→ Chʼał dichʼízhí) (→ Tsinlátahgi chʼał) (→ Chʼał íiyisígíí) (→ Chʼał bizéétsʼósí) Chʼał bideeʼ hólóní Chʼał bikʼos ádinígíí Chʼał niłtólí Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał kʼaasdáhígíí Chʼał bílaʼnaakiígíí

Chʼał Bilagáana bizaadjí éí “frog” wolyé.

Chʼał éí Biyáázh Tsʼǫʼasáníjįʼ atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán bikáaʼgi hastą́ądi dimíílgo da ałʼąą ádaatʼé. Ndaʼałkaahí bikʼehgo éí "Anura" daolyé; díí saadígíí éí Gwíík dineʼé bizaad átʼé áádóó éí "bitseeʼ ádaadinígíí" óolyé.

Chʼał éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́ — Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí dóó Nahookǫsjí Deeteel Bikéyahdi éí ádaadin ndi. Nááná doo ndahałtingi dóó ayóo hóółtseiigi (Sahééwa hoolyéedi da) éí ałdóʼ doo dahólǫ́ǫ da. Deesdoigi dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí.

Chʼał éí tábąąhgi dóó hoditłʼéeʼgi naakai łeh, áádóó éí tó ńlį́į́h dóó beʼekʼid biyiʼ dahiná; tónteel dóó tó dikʼǫ́ǫ́zh biyiʼ chʼał ádaadin. Chʼał éí nihookááʼ dóó tsinlátahgi ndaaldeeh.

Iʼnoolinígíí dóó bichʼiyą́

Chʼał éí bikágí ditłʼééʼ dóó bitsiiʼ nteel; nááná éí binááʼ ntsaa dóó bitseeʼ ádin. Bílaʼ éí dį́į́ʼ, bikézhoozh ashdlaʼ.

Chʼał éí chʼosh deildeełgo naakai łeh; łaʼ éí atsįʼ deilghał ałdóʼ. Tsʼǫʼasánii (chʼał biyáázh) éí tʼóó tó biyiʼ chʼil dahólónígíí deiłchozh.

Chʼał bikéshgaan hólóní	Chʼał dichʼízhí	Chʼał niłtólí
Chʼał bikʼos ádinígíí	Chʼałtʼą́hí	Chʼał nineezí

---