Náátsʼózídę́ę́ʼ mąʼiiłchííʼ
| Díí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí Náátsʼózídę́ę́ʼ mąʼiiłchííʼ yaa halneʼ dooleeł. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiiłchííʼ aldóʼ baa yídíiłtah shį́į́. |
|
nihookááʼ naaldeehii
|
| Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼalghałígíí→ Mąʼii Deinoolinígíí→ Mąʼii Ndahalinígíí ↓
Náátsʼózídę́ę́ʼ |
|---|
|
naaldeehii daʼalghałígíí
|
Binááʼádaałtsʼózí dabikéyhdi mąʼiiłchííʼ hólónígíí éí "Cuon alpinus" wolyé, ndaʼałkaahíkʼehjí.
Ałkʼidą́ą́ʼ díí naaldlooshii tʼóó ahayóí ńtʼę́ę́ʼ, áádóó éí Chʼah Diʼilii Bikéyah dóó Náhookǫsjí Tsiiʼyiishbizhí Dinéʼiʼ Bikéyahdi hólǫ́ǫ́ ńtʼę́ę́ʼ; dííshjį́į́góó éí noonéeł ndi, áádóó éí Shádiʼááhjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Naakaii Dootłʼizhii Dabikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.
Díí mąʼiiłchííʼ éí tsintahgi dóó dziłtaʼgi naakai; halgaiigi dóó hóółtseiigi éí doo dahólǫ́ǫ da łeh.
Iʼnoolinígíí[łahgo áshłééh]
Díí mąʼii éí bitsʼíís łichííʼ dóó bitseeʼ łizhin, bitééldę́ę́ʼ éí łigai; áádóó éí 3di adéesʼeez áníłtso; bitseeʼ éí 1.5i adéesʼeez áníłnééz; 33–44 dahidídloʼ áníłdáas łeh.[1]
Chʼiyą́[łahgo áshłééh]
Mąʼiiłchííʼ éí bįįh dóó tábąąh béégashii dóó ayánítsoh bighą́ą́ʼaskʼidígíí haalzheehgo naaghá; naaldlooshii yázhí (gah da, naʼastsʼǫǫsí da) yilghał ałdóʼ.
- ^ Burnie/Wilson. Animal. Dorling Kinderley. London, Tótaʼ Dinéʼiʼ Bikéyah: 2011./n.173 góneʼ
|
|
|
|
|
|
|
Mąʼii Danilínígíí |
Mąʼii · Mąʼii łitsooí · Mąʼiiłtsooí yázhí · Mąʼiiłtsooí łibáhígíí · Mąʼiiłgaii · Mąʼii bijaaʼabanígíí · Mąʼii bijaaʼtsohí · Mąʼiitsoh (Hakʼaz mąʼiitsoh · Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼígíí · Tsédeeshzha Dziłtaʼ hinánígíí · tó wónaanídę́ę́ʼígíí · Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼígíí) · Mąʼiitsoh bikʼos bineʼdę́ę́ʼ łizhinígíí · Tó wónaanídę́ę́ʼ mąʼii · Mąʼii bighą́ąʼgi hadzíjiní · Mąʼii bikʼiizgi hadzíjiní · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiiłchííʼ · Náátsʼózídę́ę́ʼ mąʼiiłchííʼ · Séí mąʼii |
|
|
Łééchąąʼí ałchiní |
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ łééchąąʼí ałchiní · Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łééchąąʼí ałchiní · Tábąąh mąʼiiniiʼí · Shádiʼááhdę́ę́ʼ hodíłchʼil mąʼii |
|
|
Tééh łééchąąʼí |
Tééh łééchąąʼí (łikizhígíí · noodǫ́zígíí · ditsʼozígíí) · Chʼosh yighání |
|