Béégashiiʼilí
|
nihookááʼ naaldeehii
|
| Béégashiiʼilí |
|---|
|
naaldeehii daʼałchozhígíí
(ńdaʼatʼaałígíí) |
Béégashiiʼilí éí Dziłgaiitsoh Honeezkʼazii[? 1] hoolyéedi, Eʼeʼaahjí Tsiiʼyiishbizhí Dinéʼiʼ Bikéyahdi, dóó Chʼah Diʼilii Bikéyahdi hólǫ́.[1] Ndaʼałkaahí éí Bos grunniens deiłníigo dayoozhí. Bilagáanakʼehjí éí yak wolyé; díí saadígíí éí Tííbeʼ Dineʼé Bizaad[? 2] átʼé. Tííbeʼ Dineʼé Bizaadjí díí saadígíí (གཡག་ "gyag") éí "béégashiiʼilí bikąʼígíí" tʼéiyá óolyé (baʼáádígíí éí "dri" doodaiiʼ "nak" óolyé), áko ndi Bilagáanakʼehjí díí naaldeehii baʼáádígíí yaa hojilneʼgo "yak" ałdóʼ jiní.
Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii→ Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí→ Bideeʼtsʼinígíí ↓
|
Iʼnoolinígíí dóó bichʼiyą́ [łahgo áshłééh]
Béégashiiʼilí ałchiní bikąʼígíí éí 2,200 dahidídloʼ áníłdáás.[2] Béégashiiʼilí dabilį́įʼii éí tʼóó 500–1,300 dahidídloʼ ádaníłdáás;[3] bikąʼígíí éí baʼáádígíí táadi bilááh ánáníłtso.[2]
Díí naaldeehii éí łizhin doodaiiʼ dihiłgo łichííʼ; bikąʼígíí dóó baʼáádígíí tʼáá áła bideeʼ dahólǫ́.
Béégashiiʼilí éí tłʼoh dóó dláád yiłchozh. Hakʼazdi naagháago biniinaa bijéídíshjool dóó bijéí yilzólii áníłtso.[4]
Béégashiiʼilí éí 20 nááhaigo hiná.
- ^ Bos grunniens. Animal Info. 21 Níłchʼitsʼósí 2009
- ^ 2.0 2.1 Nowak, R. Walker's Mammals of the World, 6th Edition, Volume II. Baltimore: Johns Hopkins University Press. 1999.
- ^ Parker, S. Grzimek's Encyclopedia of Mammals, Volume 5. New York: McGraw-Hill Publishing Company. 1990. Naaltsoos 386-397
- ^ Wiener, Gerald, Han Jianlin, and Long Ruijun. "4 The Yak in Relation to Its Environment", The Yak, Second Edition. Bangkok: Regional Office for Asia and the Pacific Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2003. ISBN 92-5-104965-3. 8 Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 2008.
|
|
|
|
|
|
|
Diné / Bílaʼashdlaʼii bilį́į́ʼ |
|
|---|---|
|
Béégashii · Béégashii bideetsohí · Béégashiiʼilí · Bisóodi · Chį́į́shłigaií · Dibé · Dlǫ́ʼii (bílaʼashdlaʼii bilį́į́ʼ) · Dzaanééz · Ghą́ą́ʼaskʼidii · Łéʼétsoh beeniʼíhoniitaahígíí · Łééchąąʼí · Łééchąąłgaii |