Tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ bee nágéhéʼ
''Wikipedia'' bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ
 |
|
Tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ bee nágéhéʼ éí silaołtsooʼiʼ nideełʼééł toontéél bikáágoʼ, adóó éí anáá holééhgoʼ choʼį́į́h. Adóó díí tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ bee nágéhéʼ éí too hónanigoʼ áłnaadaʼooł, adóó éí ałkʼiʼjiijááʼiʼdiʼ yiigáádiʼ niiʼoołgoʼ, tʼáá toontéél bikáádiʼ tsin naaʼeeł siʼą́ą́hgoʼ chidí natʼáʼiʼ bee nidaʼabaah. Díí tsin naaʼeeł ałdóʼ Wááshindoon bikéyah ałhidadiidzooígíí bee baʼahóyą́ą́hgoʼ atʼé.
bikáaʼgi hólónígíí |
[łahgo áshłééh] Nitʼą́ą́ʼ nahanéʼ
[łahgo áshłééh] 1700–1900
Tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ bee nágéhéʼ éí ałtseʼ tʼáá tsin bee alyáágoʼ chooʼį́į́h nitʼę́ę́h, díí éí niłchʼiʼ asooli bee natʼáʼiʼ bikáágiʼ nadiitʼáʼgoʼ, adóó beeʼadeis tʼį́į́h anaalʼį́į́h (bilagaana bizaadjiʼ éí observation deiłniʼ). Díí éí 1700’s–1800’s yiihah yééhdą́ą́ akwiitʼéígoʼ bilagáana choodaʼyoosʼį́į́hdiʼ (Íiyisiʼ éí bilagaaná-American tʼáá biʼałkʼiizhééʼ yééhdą́ą́ / American Civil War (1861–1865) woolyégoʼ daʼhoogą́ą́ʼ).
[łahgo áshłééh] 1900-dóó bikʼijįʼ
1903 yiihah yéédą́ą́ éí chidí natʼáʼiʼ tsin naaʼeeł yiikáágiʼ nandaʼgoʼ baʼahódoolnį́į́ł haníígoʼ hodeistʼąʼ, adóó éí 1910 yiihah yééhdą́ą́ éí chidí natʼáʼiʼ ałtsełá tsin naaʼeeł yiikáá doo nidiitʼáʼ, adóó éí iidą́ą́ bilagaaná bizaadjiʼ "seaplanes" woolyégoʼ deiʼyiizhíʼ. Adóó kwiishdę́ę́ hodéíshzhiizh doo éí tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ bee nágégéʼ nitsáágoʼ, dóó nináʼkʼą́ą́sgoʼ anáálʼį́į́hgoʼ holzhiizh. 1920 yiihah yééhdą́ą́ éí tʼáá yéígoʼ bee daʼdeizhnish, iidą́ą́ tsin naaʼeeł nidaʼeełyę́ę́ʼ, "HMS Hermes, Hōshō, dóó Lexington-class" daalyéʼgoʼ nidaʼeeł dóó adaalyá nitʼę́ę́h.
[łahgo áshłééh] Naaki góneʼ yéigo daʼhojoogą́ą́ʼ yééhdą́ą́
Naaki góneʼ yéigo daʼhojoogą́ą́ʼ (WW II) yééhdą́ą́ éí díí tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ bee nágéhéʼ tʼáá yéígoʼ choozʼį́į́hdiʼ. Naaná iidą́ą́ ałdóʼ akwiishʼį́į́h ałʼą́ą́h atʼéʼgoʼ adaalyá, łáʼ éí daʼnidaazgoʼ adaalyá (díídigíí éí "militarized" woolyé adóó tʼáá nidaʼabaah baʼadaalyá) naaná łá éí adaałzooliʼ (díídigíí éí "light carriers" woolyé adóó díí tsin naaʼeeł éí tʼoh convert adaalyá, ałtse éí tsin naaʼeeł hééł beeʼnaagéʼiʼ daʼniilį́į́h nitʼę́ę́). Tsin naaʼeeł adaałzooliʼígíí éí tsííłgoʼ adaalyá binaʼadaałtsózí-Japanese biłdaʼhajiʼgą́ą́goʼ. Naaná díí tsin naaʼeeł ałdóʼ tʼáá tsííłgoʼ naaʼeełgoʼ atʼéʼ, naaná iidą́ą́ díí tsin naaʼeeł tsííłgoʼ adaalyáʼígíí chidí natʼáʼiʼ bikáá doonádaʼdiitʼáʼ nidiʼ, doo chidí natʼáʼiʼ nidaʼnidahdaʼ. Naaná binaʼadaałtsózí-Jappanese ałdóʼ tʼáá akwii tʼéígoʼ tsin naaʼeeł hééł beeʼnaagéʼiʼ convert adáʼyiilá, akǫndiʼ díí tsin naaʼeeł convert adaalyáʼígíí doo łá yáʼashoohgoʼ adaalyágoʼ; biniináʼ díí tsin naaʼeeł tʼáá dooʼhódináʼiʼ tóoł tłʼaahgoyáʼ adaʼhaazʼéél.
Adóó binaʼadaałtsózí-Japanese bikʼéíʼ hódéísdlį́į́h doo kwiishdę́ę́ tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ beeʼnágéhéʼ tʼáá yéígoʼ choozʼį́į́higíí, Wááshindoondę́ę́ yáʼadaʼhónizį́į́h. Adóó éí Wááshindoondę́ę́ béeso chʼiʼhi déístʼą́ą́goʼ bee bidaʼdéízhnish, díí tsin naaʼeeł ninaʼkʼą́ą́sgoʼ dóó nitságoʼłaʼ adaalyá. Łá tsin naaʼeeł adaalyáʼígíí éí "Supercarriers" woolyé, díí tsin naaʼeeł éí 700,000 tons adaʼniiłdas, łá éí bitiisgoʼ anaadaʼniiłdas. Adóó kʼad tsin naaʼeeł chidí natʼáʼiʼ bee nágéhéʼ nidaʼeełígíí éí łéétsoh yéénidaaʼeeł, adóó díí biininá adóó chidí bitoo iinákaaʼiʼnidiʼ biigą́ʼ. Adóó tʼáá toontéél bikáádiʼ naaʼeeł łééh, silaołtsooí tʼéíyá atsáá nidaʼkááʼ.
Ałdóʼ yídíiłtah...|
Bináʼadaałtsózí bitsin naaʼeeł · Tsin naaʼeeł łóó beeʼháʼhaalʼééłiʼ · Tsin naaʼeeł hééł bee nágéhéʼ · Tsin naaʼeeł diné bee nágéhéʼ |
