Tsin naaʼeeł
''Wikipedia'' bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ
Tsin naaʼeeł éí biláʼashdlaʼiʼ yéénidáʼaałʼeeł. Toonteel tsenáaʼ yééʼałnáʼdáʼ aałwoł, adóó tooʼ nilį́į́hgoʼ ałdóʼ yéétsenáaʼ ninaaʼdaʼ aałʼooł. Akwiishʼį́į́h tsin naaʼeeł, ałʼą́ą́h atʼéʼgoʼ chooʼį́į́h, adóó tʼáá ałʼą́ą́hniʼ adáʼniiłtsoʼ ałdóʼ, łáʼ éí adaałtsiiʼiʼ naaná łá éí daʼniitsáʼ. Tsin naaʼeeł éí hééł bee nagééh, bee chʼááʼ nidaʼaldéíʼ, bee nidaʼabaah, adóó łóó bee hahaalʼééł.
[łahgo áshłééh] Nitʼą́ą́ʼ nahanéʼ
Adóó tsin naaʼeeł éí biláʼashdlaʼiʼ yeeʼchʼááʼ nidáʼdikáá, daʼąąłtsʼąąʼgoʼ. Naaná nidáʼałkaaʼiʼ adáʼnį́į́hgoʼ éí 40,000 nahah yééhdą́ą́ʼ biláʼashdlaʼiʼ Náʼhatʼéʼiiʼtsoh bikéyahjiʼ yeetséʼnaa niikai. Íidą́ą́ éí bee hoziniʼiʼgoʼ biláʼashdlaʼiʼ tsin naaʼeeł chodáʼyoosʼį́į́hdiʼ.
Ałtsé tsin naaʼeeł éí tʼoh bóʼholį́į́hígíí chʼooʼį́į́hgoʼ tó tsenaaʼ bee ninaadaʼaaldá (tʼáá haʼatʼííʼshį́į́h naaʼeełígíí taadáʼhaniiłgoʼ bee tsenaaʼninádaʼaaldá: táá haʼtʼííshį́į́h tó bikaagiʼ naaʼeełígíí chooʼiiʼ), adóó kwiishdę́ę́ʼ naas hódeishjiizhgoʼ éí "logboats" woolyégoʼ choozįįhdiʼ. Díí éí 7,000-9,000 nahah yééhdą́ą́, díí tsin naaʼeeł éí dootoonteel tsenaa bee ałnaaʼaʼoołdáʼ.
Adóó naas naahódeishjiizh dóó éí biláʼashdlaʼiʼ beegashi bikaagiʼ (tʼáá háʼtʼiʼshį́į́ʼ akaagiʼ) chooʼį́į́hgoʼ bee tó tsenaaʼ ninadaʼaaldá. Adóó 7,000 nahai dookwiishdę́ę́ éí tsin naaʼeeł tʼáá déíztsaaígíí beenaadeiʼtąąʼ adóó éí nibáál tsin naaʼeeł bikaagi daʼnaazbáálgoʼ anaadaalyá. Díí nibáál tsin naaʼeeł bikáági daʼnaazbáálígíí éí tooneel bikáá-tsenaa nidáʼaʼoołgoʼ biigháá silį́į́h, adóó éí biláʼashdlaʼiʼ toonteel bikáá nidaʼaałʼeełgoʼ hódeishiizh. Díí atʼéʼgoʼ bilagaaná toohónandę́ę́ tsénaaʼ biłnidaʼiizʼeel. Naaná bilagaaná dootʼáá bitʼeiyá akwiitʼéígoʼ toonteel yiikáá tsenaa biłnidaʼiizʼeeldá: Polynesian dinéʼiʼ (Hawaiians) akwiitʼéígoʼ toonteel yiikáá tsenaaʼnidaʼasʼéél. Díí atʼéígoʼ kéyah daʼnidaʼeełiʼgoʼ nidáʼhaaznáʼ: Hawáaijiʼ (Hawaii), Íisdaʼ kéyah dáʼnaaʼeełjiʼ (Easter Is.), adóó Cook Islandjiʼ.
|
|
Ałdóʼ yídíiłtah...
 |
|
