Tsétah dibé
| Díí kweʼé naaltsoos bikáaʼgi saad shijaaʼígíí éí tsétah dibé yaa halneʼ dooleeł. Náhookǫsdę́ę́ʼ dóó tó wónaanídę́ę́ʼ tsétah dibé aldóʼ baa yídíiłtah shį́į́. |
|
dziłlátah naaldeehii
|
| Tsétah dibé |
|---|
|
Náhookǫsjí Kéyah Dah Siʼánígíí
|
|
naaldeehii daʼałchozhígíí
(ńdaʼatʼaałígíí) |
Tsétah dibé éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí bikʼehgo éí "Ovis canadensis" daolyé. Tsétah dibé bikąʼígíí éí "nagháshii"[1] wolyé.
Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii→ Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí→ Bideeʼtsʼinígíí ↓
|
Tʼáá díí tʼéiyá dibé kéyah dah siʼánígíí bikáaʼgi hadahóólįįd — dibé dabilį́įʼii éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hadahóólįįd jiní.
Tsétah dibé éí Eʼeʼaahjí Deeteel Bikéyah dóó Tsédeeshzha Dził bitaʼgi tʼóó ahayóí.
Nááná łaʼ tsétah dibé éí séí hólǫ́ǫgi dóó doo ayóo ndahałtingi dahiná ałdóʼ; ndaʼałkááhí díí tsétah dibé "Ovis canadensis nelsoni" deiłníigo dayózhí.
Tsétah dibé éí jį́įgo tʼéiyá naakai; tłʼéeʼgo daʼałhosh.
Iʼnoolinígíí [łahgo áshłééh]
Tseʼtah dibé éí bitsʼíís dibełchíʼíi dóó łibáago ndaashchʼąąʼ łeh, áádóó éí bíchį́į́h dóó bitłʼaaʼ łigai; nááná éí bitseeʼ łizhin. Bikąʼígíí dóó baʼáádígíí éí tʼáá ałááh bideeʼ hólǫ́; bikąʼígíí éí bideeʼ ntsxaa dóó shiyish.
Tsétah dibé biyáázh éí daalbáa łeh, áádóó éí bideeʼ ádaadin.
Tsétah dibé bikąʼígíí éí 70–80di inch áníłnééz, 120–300 dahidídloʼ áníłdáás. Bikąʼígíí éí baʼáádígíí bilááh áníłtso łeh: baʼáádígíí éí tʼóó 50–70di inch áníłnééz.
Chʼiyą́ [łahgo áshłééh]
Tsétah dibé éí tłʼoh dóó azeeʼ dóó chʼil deiłchozhgo naakai.
|
Tsétah dibé sizį́į́h Bidaʼháʼaaztʼiʼ tsékoh
|
- ^ Díí bizhiʼ éí 1912 yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos ályaaígíí bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ; díí naaltsoos bikáaʼgi éí kótʼéego akʼeʼeeshchį́: năghăˊshi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|---|---|
|
|
|