Jááłánii (bitsiitsʼiin nteelígíí)

"Wikiibíídiiya" bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ
Jump to: navigation, search
nihookááʼ naaldeehii
Jááłánii *
(bitsiitsʼiin nteelígíí)
(Dzidiłháshii)[1]
Centipede.jpg
Ndaʼałkaahí bikʼehgo
Chilopoda
daolyé
naaldeehii daʼalghałígíí
dóó daʼałchozhígíí
Chat bubbles.svg
Jááłánii bitsiitsʼiin nteelígíí

Bilagáana bizaadjí éí “centipede” wolyé.

Jááłánii bitsiitsʼiin nteelígíí éí ndaʼałkaahí bikʼehgo "Chilopoda" daolyé, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́.

Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Ádaadinígíí→ Chʼosh bijáád dahólónígíí ↓
Jááłánii
bitsiitsʼiin nteelígíí

tsxį́įłgo dadilwoʼígíí


binááʼ ádaadinígíí



bitsiitsʼiin łichííʼígíí


noodǫ́zígíí



bikágí ntłʼizígíí

danteelígíí


danineezígíí


Wónitłʼizí ndahalinígíí



bighádzígaiígíí


Łeeyiʼ jááłániichilí


Naayééʼ jáłánii ntsxaaígíí (†)


Díí jááłánii éí doo bikágí ntłʼiz da; éí biniinaa bitsʼíís tsxį́įłgo náltsʼááh dóó yigan, áko díí jááłánii éí hoditʼéeʼgi dóó hashzhohgi naakai łeh; doo nidahałtingi jááłánii dahólónígíí éí tséyaagi dóó tsin yiyaagi dahiná.

Iʼnoolinígíí dóó bichʼiyą́ [łahgo áshłééh]

Díí jááłánii éí łibá dóó dibéłchíʼíigo ndaashchʼąąʼ łeh (łaʼ éí daalzhin dóó dadootłʼizh ałdóʼ); łaʼ éí tʼáá díkwíí millimeters tʼéiyá ádaníłnééz, náánáłaʼ éí 12go da inch ádaníłnééz.

Díí jááłánii éí daʼalghałgo naakai łeh; bizééʼ éí bee ótsagí nahalin, áádóó éí kʼaasdá biyiʼí. Naʼashǫ́ʼii dóó chʼosh dóó naʼashjéʼii haalzhéehgo naakai łeh; jááłánii ntsaaígíí éí gah dóó tsídii deilghał ałdóʼ.

Jááłánii bizééʼ éélkid


Nuvola apps kdict.pngNaaltsoos bitsʼą́ą́dóó ééhózinii
  1. ^ Díí bizhiʼ éí 1950 yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos ályaaígíí bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ; díí naaltsoos bikáaʼgi éí kótʼéego akʼeʼeeshchį́: ȝidiłxáši· [?]


Blue Glass Arrow.svg Ałdóʼ yídíiłtah...
Wikispecies-logo-en.png
Wikispecies Jááłánii bitsiitsʼiin nteelígíí yaa halneʼ shį́į́.
Commons-logo-en.svg
Jááłánii bitsiitsʼiin nteelígíí beʼelyaaígíí Wikimedia Commonsdi dahólǫ́ǫ́ shį́į́.
Chʼosh bijáád dahólónígíí (Arthropoda)
Chʼosh bijáád hastání (Insecta) · Łeʼesoołii bitseeʼ naakiígíí (Diplura) dóó Łeʼesoołii bideeʼ ádinígíí (Protura)
Chʼosh bideeʼ ádaadinígíí (Chelicerata) Chʼosh bijáád tseebíhígíí (Arachnida)

Naʼashjéʼii (Araneae) · Naʼashjéʼii jáádnézí (Opiliones) · Séigoʼ (Scorpiones) · Séigoʼchilí bitseeʼ ádinígíí (Pseudoscorpionida) · Séigoʼ biláshgaanézí (Amblypygi) · Séigoʼ bitseeʼ áłtsʼózígíí (Thelyphonida) · Yaaʼ doo yitʼíinii dóó Tsédááʼii (Acari) · Zahalchíʼii (Solifugae)

Táłtłʼááh séigoʼ bitsʼaʼígíí (Xiphosura)

Tónteel naʼashjéʼii (Pycnogonida)

Chʼosh bikágí dantłʼizí (Crustacea)

Chʼosh bijáád neeznánígíí (Decapoda) · Wónitłʼizí (Isopoda) · Táłtłʼááh chʼoshchilí (Euphausiacea)
Yeenaʼałkǫ́ʼíłániichilí (Remipedia) · Łóóʼ biyaʼ (Arguloida) · Séí nahachagiichilí (Talitridae) · Táłtłʼááh naakaii náásééł yił aheełtʼéhii (Stomatopoda)

Jááłánii (Myriapoda)

Jááłánii (bitsiitsʼiin nteelígíí) (Chilopoda) · Jááłánii (bikágí ntłʼizígíí) (Diplopoda) · Jááłániichilí bighádzígaiígíí (Symphyla) · Łeeyiʼ jááłániichilí (Pauropoda)

Kéłánii bikágí yilzhólígíí (Onychophora)