Dziłíjiin

"Wikiibíídiiya" bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ
Jump to: navigation, search


Dziłíjiin
Dziłíjiin map.svg
Orange pog.svg Dził/Tsékooh Cyan pog.svg Beʼekʼid/Tó
Purple pog.svg Naalyéhé bá Hooghan/Kįtsʼil
Chat bubbles.svg
Dziłíjiin

Bilagáana bizaadjí éí Black Mesa wolyé.

Dziłíjiin éí Diné Bikéyah beʼałníiʼgi siʼą́, adóó Diné Dziłíjiinjíʼ daʼbighanígíí éí Dziłijinii Dinéʼéʼ daalyé. Naakai bizaadjí "Mesa de las Vacas" woolyé (Béégashii dah azką́ni / "table of the cows" bilagaaná bizaadjí). Dziłíjiin éí 36°24′17″N 110°13′16″W-di siʼą́. Łáhgo dził 8,168 adeisʼeez (2,489.606 m) anzaadgo dził daʼdéízʼaah.


[łahgo áshłééh] Tsékǫʼ hagédiʼ

Black Mesa Coal Conveyor.jpg

Dziłíjiin bikáádiʼ tsékǫʼ hagédiʼígíí éí Peabody Western Coal Company hadaʼagédigo biniʼdanish. 1960’s biyihah yę́ędą́ą́ʼ tsékǫʼ hagédiʼgo bidaʼdeizhnish adóó éí 8 mííltsoh tons aneelʼą́ą́hgo tsékǫʼ hadeigédigo ninahah (Tsékǫ low-sulfur thermal coal woolyéígíí hagédi). Naaki ałą́ą́h átʼéego tsékǫʼ ahiigééh; Łaʼ éí Kǫʼ naʼałbąąsii bee ahiigééh, díí éí Dziłíjiin doo Naʼníʼá Hótsaadi atsiniltłʼish bá hooghanjiʼ naʼhagééh (Navajo Generating Station). Adóó łaʼ éí slurry pipeline woolyégo beeʼ ahiilʼééł, díí éí dóó tsékǫʼ ałtáʼgo Mohave Generating Stationgo iilį́į́h nitʼę́ę́h. Mohave Generating Station éí Naʼazhǫǫsh Hahoodzodi siʼąh, aadi kin daʼshijááʼígíí "Laughlin" bigáádiʼ oolyé. 2005 biyihah yę́ędą́ą́ʼ éí Mohave Generating Station daʼdéélkáál, díí éí łééh yidi tóʼígíí (Navajo Aquifer (N-aquifer)) yaaʼadi néésʼą́ą́hdiʼ anį́į́hgo naaltsoos beeʼniiltsooz.

[łahgo áshłééh] Oozéí / Ayahkinii

Dziłíjiin yaʼniʼáahgiʼ éí Oozéí kéídaʼhatʼį́ʼ. Adóó tʼáá akwééʼiʼ tsé daʼgiʼ daʼbighan.


Dziłíjiin éélkid (Chidí naatʼaʼídę́ę́ʼ).



bee naashnishí

Variants
Actions
naaltsoosígíí
anáʼálwoʼ
naʼídíkidísh?
bee naʼanishí
ałʼąą dineʼé bizaadjí