Díʼdikii (jádí)
|
nihookááʼ naaldeehii
|
| Díʼdikii |
|---|
 |
 |
|
naaldeehii daʼałchozhígíí
(ńdaʼatʼaałígíí) |
 |
 |
|---|
Díʼdikii éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́; bikʼee biyah hodilyéesgo "diʼ-dik" yiitsʼaʼ. Ndaʼałkaahíkʼehjígo éí "Madoqua" wolyé, áádóó éí dį́į́ʼ áłʼąą átʼéego dahólǫ́.[1]
Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí→ Biishchʼid Dahólónígíí→ Náhookǫs biyaadi Hadahóólįįdígíí→ Bikéshgaan Naaki dóó Bikéshgaan Dį́įʼii→ Ńdaʼatʼaałii bideeʼ dahólónígíí ↓
|
Iʼnoolinígíí dóó bichʼiyą́ [łahgo áshłééh]
Díʼdikii éí jádíchilí átʼé áádóó éí naaldlooshii bidił daazdoíjiʼ atah yisdzoh; bitsʼíís éí tʼóó 14–17di inch áníłnééz.[2] Díí naaldlooshii bikąʼígíí éí bideeʼ yázhí hólǫ́. Díʼdikii éí łibáago naashchʼąąʼ; bikeeʼ dóó bitsiiʼ daalchííʼ.
Díʼdikii éí ałchozhgo naaghá: tsin bineestʼąʼ dóó chʼil yiłchozh; dzidzé ałdóʼ yildeeł.[3]
Naaltsoos bitsʼą́ą́dóó ééhózinii
Ałdóʼ yídíiłtah...
 |
|
 |
|
 |
|
|---|---|
|
|
|
|
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ Ndaaldeehii |
||
|---|---|---|
| Bidił Daazdoígíí dóó Daʼałtʼoʼígíí | Daʼalghałígíí |
Chʼosh yighání · Dlǫ́ʼii noodǫ́zígíí · Dlǫ́ʼiitsoh áłtsʼózígíí · Dlǫ́ʼiitsoh łikizhígíí · Dlǫ́tʼą́ʼí · Dlǫ́ʼii yił aheełtʼéhii · Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ łééchąąʼí ałchiní · Náshdóí bijaałizhiní · Náshdóítsoh bitsiijįʼ daditłʼooígíí · Náshdóítʼą́ʼí łikizhígíí · Náshdóí dilwoʼí · Náshdóítsoh łikizhígíí · Mąʼii bijaaʼabanígíí · Mąʼii bijaaʼtsohí · Mąʼiiłchííʼ · Mąʼii bighą́ąʼgi hadzíjiní · Mąʼii bikʼiizgi hadzíjiní · Tééh łééchąąʼí |
| Daʼałchozhígíí |
Bíchį́į́h yee adilohii · Bijáád noodǫ́ǫzii · Bisóodi bíchį́į́h nineezí · Bisóodi bizęęs dį́įʼii · Béégashii bideetsohí |
|
| Mágí |
Mágítsoh · Mágíshzhin · Mágí bíchį́į́htsohígíí · Mágí bíchį́į́h dootłʼizhígíí · Mágí bichį́į́łgaígíí · Mágíłbáhí |
|
|
Chį́į́hnézí nahatʼeʼígíí · Náʼagéédí łichíiʼii · Tábąąstíín yił aheełtʼéhí · Tłʼiish yighání |
||
| Tsídii |
Chʼídeeldlóohiitsoh · Dééłtsoh · Giní jáádnézí · Naaʼahóóhaiłkizhígíí · Nihookááʼ tsídii bichʼahígíí · Tsídii jáádnézí · Tsídiitsoh · Tsiikʼánii |
|
| Bidił Dazkʼaazígíí |
Chʼał bikéshgaan hólóní · Chʼał ntsxaaígíí · Naʼashǫ́ʼii diwozhígíí · Naʼashǫ́ʼii kááʼtsʼinígíí · Naʼashǫ́ʼiiłchííʼ dootłʼizhígíí · Naʼashǫ́ʼiinteelí · Naʼashǫ́ʼiinteeltsxooí · Tiníléítsoh noodǫ́zígíí · Táłkááʼ tsʼin · Tiníléítsoh bíchį́į́h dikʼání |
|
|
Hashtłʼishdi tádíʼnéehii · Náʼagéédí łichíiʼii · Tʼáá łichíʼígo náʼagéédí · Tłʼiish yighání Madaʼgéésgáá hoolyéédę́ę́ʼ naaldeehii |
||
