Dééł
|
yótʼáahdi naaldeehii
|
| Dééł (Hoz, [1] Naalʼeełii jádí [2]) |
|---|
_at_Sultanpur_I_Picture_151.jpg) |
|
Nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ
|
|
naaldeehii daʼalghałígíí
dóó daʼałchozhígíí |
Dééł éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí — áadi éí ádaadin. Hoz ałdóʼ jiníí ńtʼę́ę́ʼ. Ndaʼałkaahí éí "Gruidae" deiłníigo dayózhí.
Dahináanii → Naaldeehii→ Bíígháán Dahólónígíí→ Biyaatsʼiin Dahólónígíí→ Tsídii→ Tsídii ndaatʼáʼii→ Yótʼáahdi tsídii ↓
|
Díí ndaatʼáʼii éí bijáád dóó bikʼos nineez, áádóó éí táłtłʼááh álééh ndahalin. Dééł éí 35–65 inch ádaníłtso łeh.
Dééł éí 15 ałʼąą ádaatʼéego hólǫ́.
Diné Bikéyahdi dééł dahólónígíí [łahgo áshłééh]
Diné Bikéyah bikáaʼgi dééł dahólónígíí éí naaki ałʼąą átʼé: "Grus americana" wolyéhígíí dóó "Grus canadensis" (→ Déłí).
"Grus americana" éí 5go da adéesʼeez (bílaʼashdlaʼiigi) áníłtso, 17 dahidídloʼ áníłdáás; díí dééł éí łigai, bítááʼ éí łichííʼ. Łóóʼ dóó chʼał yilghałgo naaghá; chʼosh dóó dzidzé yázhí yildeeł ałdóʼ.
Naaltsoos bitsʼą́ą́dóó ééhózinii- ^ Díí bizhiʼ éí 1912 yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos ályaaígíí bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ; díí naaltsoos bikáaʼgi éí kótʼéego akʼeʼeeshchį́: qŏz
- ^ Powell, P., K. Benally, P.A. Thomas. Chʼał Tó Yiníloʼ. Salina Bookshelf. Kinłání, Hoozdo Hahoodzo: 2006.
Ałdóʼ yídíiłtah...
 |
|
 |
|
|
Dééł · Dééłtsoh · Déłí · Dééłdaashiyishí · Tóniłhę́ęshii · Tsiiyázhí |
