Łéétsoh
''Wikipedia'' bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ
 |
|
Łéétsoh éí béésh atʼéʼ adóó chemical element éí (U); disxǫǫs dóó łííbahgoʼ naashchʼą́ą́ʼ. Naaná periodic table néélʼį́į́hgoʼ naaltsoos bikáágiʼ, łééhtsoh éí námboo 92 goné yiisdzoh.
Łéétsoh éí 92 protons dóó 92 electrons beeʼholǫ́ʼ, adóó hastʼąągoʼ éí valence electrons deiłnígíí ałdóʼ bee holǫ́ʼ. Naaná łééhtsoh éí 141 dóó 146 bitágiʼ neutrons bee holǫ́ʼ, adóó 146 (U-238) dóó 143 éí isotopes ałdóʼ bee holǫ́ʼ. Łééhtsoh éí tʼáá nidazgoʼ atʼéʼ periodic table neelʼį́į́hgoʼ, biatomic das neelʼį́į́hgoʼ; adóó tʼáá akwiitʼéígoʼ hagéédiʼ. Naaná łééhtsoh ałdóʼ lead bilááhgoʼ aniiłdas, 70% bee alááhgoʼ nidaaz. Akondiʼ óola dóó tungsten éí tʼáá dense goʼ atʼéʼ. Adóó łééhtsoh-uranium haʼgéédiʼgoʼ éí doo ayó radioactive daʼ, ashtʼeelyágoʼ iinda tʼáá yéígoʼ radioactive yiilééh.
Łéétsoh éí akwiishʼį́į́h ałʼą́ą́ʼ atʼé naʼhasdząąʼ bikáági haʼgééhdiʼ:
- uranium-238 (99.284%)goʼ holǫ́ʼ
- uranium-235 (0.711%)goʼ holǫ́ʼ
- uranium-234 (0.0058%)goʼ holǫ́ʼ
Ałdóʼ yídíiłtah...- Łéétsoh bee atsiniltłʼish álʼį́į́h
- Łéétsoh beeʼeldǫǫhtsoh beeʼalį́į́h
- Beeʼaghádaʼdildlaadí Łéétsoh bitsʼą́ą́dę́ę́ alį́į́h
Linksígíí (tłʼóoʼdi siʼánígíí)- "Łéétsoh éí haʼátʼíísh átʼé?" (World Nuclear Association) (Bilagáanakʼehjí)
